Kievi ndryshon qëndrim, Moska këmbëngul në vijën e saj të ashpër, tre skenarët për luftën në Ukrainë
Kalimi nga plani amerikan me 28 pika në atë me 19 nuk është vetëm një rirregullim teknik ose diplomatik. Është një ndryshim në ekuilibër, një ndryshim gjuhe. Nga 28 pikat, wshtw kaluar në një kornizë të re me Ukrainën në tryezë, megjithëse nën presion. Teksti që ekziston sot dhe që Uashingtoni gjithashtu duket se e pranon dhe propozon është i pari ku Kievi hyn si “autor” dhe jo si marrës i fakteve të kryera.
Ukraina vetë po ndryshon përtej qëndrimit dhe retorikës së saj . Nga “e papranueshme” ka kaluar në “ne diskutojmë çështje të ndjeshme”. Dhe “çështjet e ndjeshme” nuk janë detaje.
Është i gjithë thelbi i konfliktit: kufijtë, garancitë e sigurisë, Krimea, lugina e Donbasit, shkalla e neutralitetit, shpejtësia e heqjes së sanksioneve ndaj Rusisë, por edhe fondet e nevojshme për të rindërtuar vendin. Donald Trump tani i mban të gjitha këto në dorë, si subjekt i negociatave personale të samitit, pavarësisht nëse, duke pasur parasysh atë që kemi parë që nga 15 gushti dhe konferenca e Siberisë, nuk është aspak një skenar ekstrem që ai të zgjedhë t’i diskutojë ato së pari me Vladimir Putinin dhe jo me Volodymyr Zelenskyn.
Moska po i përmbahet linjave të saj origjinale, edhe pse po fiton shumë më tepër sesa do të kishte guxuar të kërkonte një vit më parë. Ky është paradoksi: ndërsa kuadri i ri i jep asaj konsolidim de facto të fitimeve dhe një urë për heqjen e sanksioneve, retorika e Rusisë mbetet në logjikën “gjithçka ose asgjë”. Vija e ashpër funksionon si një levë negociuese dhe si një narrativë për konsum të brendshëm. Për Kremlinin, edhe një kuadër i favorshëm duhet të paraqitet si fryt i presionit, jo i bisedimeve.
Në këtë mjedis, skenarët për të nesërmen duket se mbledhin më shumë realitet sesa teori.
Tre skenarët
1.Skenari i “Paqes së Ftohtë”
Në këtë skenar, arrihet një marrëveshje kornizë. Vija e frontit ngrin. Ukraina merr garanci sigurie të tipit “NATO-pa anëtarësim”. Rusia merr legjitimimin e arritjeve të saj. Krimea, kufijtë, sanksionet – transferohen në një proces shumëvjeçar që do të mbështetet më shumë në diplomaci dhe më pak në dinamikën e luftës. Ky është skenari më i “menaxhueshëm” për të gjithë. Nuk sjell entuziazëm për asnjërën palë. Por zvogëlon rrezikun e përshkallëzimit eksponencial. I vetmi që do të thirret të “paguajë” menjëherë është vetë Zelensky, i cili do të duhet të shkojë në zgjedhje dhe të përballet me madhësinë e dhimbjes që populli ukrainas ka “pikuar” pas katër vitesh rezistencë.
2. Skenari i luftës deri në fund
Proces i zgjatur – Luftë me intensitet të ulët – Rregullime në terren
Ka një diskutim të vazhdueshëm për presione të mundshme asimetrike apo edhe tërheqjen e SHBA-së dhe armëve. Ukraina po ngadalëson përparimin rus, duke vazhduar të derdhë gjak në fusha. Rusia po përpiqet të përmirësojë hartën e saj para marrëveshjes përfundimtare. Lufta vazhdon me intensitet të përzier. Evropa po luan rolin e një rregullatori. Ata që sot nxitojnë të nënvlerësojnë se ky skenar nuk ka mjaftueshëm shanse dhe se lodhja për Paqen dhe Sigurinë do të mbulojnë gjithçka që ndoshta mbështetej në fillim të luftës në shkurt 2022, qëndrimin se trupat ruse do të parakalonin në Kiev pas tre ditësh.
3. Skenari i “kolapsit”
Prishja e bisedimeve – Vakum pushteti – Kthim në luftë
Në këtë skenar, Moska e hedh poshtë tekstin e ri si të pamjaftueshëm. Trump ia zhvendos koston Kievit. Ndihma perëndimore po zvogëlohet. Ukraina po përballet me spektrin e një lufte që do të duhet ta financojë dhe mbështesë me më pak mjete. Rusia po përpiqet të shfrytëzojë vakumin. Nuk është skenari më i mundshëm sot. Por është më i rrezikshmi. Sepse mund të zhvillohet në një spirale të pakontrolluar të kolapsit ushtarak dhe politik në rajon. Për më tepër, lëvizjet e Rusisë në pjesë të tjera të Evropës kanë treguar se Moska nuk do të kundërshtonte sot përfshirjen e mbështetësve kryesorë të Kievit në një proces të stilit të “Luftës së Ftohtë”.
© BalkanWeb
Për t’u bërë pjesë e grupit “Balkanweb” mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb